ข้อมูลชุมชนบ้านปิพอ
ที่ตั้ง หมู่บ้านปิพอ หมู่ที่ 6 ตำบลแม่ตื่น อำเภออมก๋อย จังหวัดเชียงใหม่
ตามหลักกิโลเมตร 79 ถนนอมก๋อย - แม่ตื่น และมีถนนแยกไปหมู่บ้าน ประมาณ 38 กิโลเมตร
อยู่ห่างจากอำเภออมก๋อย ประมาณ 109 กิโลเมตร
ประวัติชุมชน
หมู่บ้านปิพอจัดตั้งมาได้ 50 ปี แล้วโดยการนำของ นายปิพอ มะเชอร์ ชาวบ้านได้แยกมาจากหมู่บ้านขุนตื่นน้อยอีกที บ้านปิพอมีทั้งหมด37หลังคาเรือน ชาวบ้านเรียกบ้านปิพอว่า “ บ้านเกล่อก่อ”ซึ่งแปลเป็นไทยว่า ” ดินถล่ม ” หมู่บ้านปิพออยู่ในเขตจังหวัดเชียงใหม่ หมู่ที่ 6 ต.แม่ตื่น อ.อมก๋อย การคมนาคม 109กิโลเมตร จากอ.อมก๋อย หมู่บ้านเป็นทางผ่านสามารถเดินทางเท้าไปยังหมู่บ้านอื่นได้ ทิศตะวันออกติดกับปิยอทะ ทิศ ใต้กับบ้านบราโกร ทิศตะวันตกติดกับบ้านขุนตื่นน้อย ชาวบ้านนับถือศาสนาพุทธและศาสนาคริสต์
สภาพทางภูมิศาสตร์
-ภูมิอากาศ หมู่บ้านปิพอ ตั้งอยู่ในเขตพื้นที่หมู่ 6 ต.แม่ตื่น อ.อมก๋อย จ.เชียงใหม่ ซึ่งเป็นพื้นที่ภูเขาสูงมีความสูงจากระดับน้ำทะเลประมาณ 700 เมตร จึงมีอากาศหนาวเย็นตลอดปี
- ฤดูร้อน ตั้งแต่ช่วงเดือน มีนาคม - พฤษภาคม ตอนกลางวันอากาศจะร้อน อาจมีฝนตก ตอนกลางคืนอากาศ
- ฤดูฝน ตั้งแต่ช่วงเดือน มิถุนายน - กันยายน ปริมาณน้ำฝนพอดี ไม่สูงหรือต่ำ จนเกินไป
- ฤดูหนาว ตั้งแต่ช่วงเดือน ตุลาคม - กุมภาพันธ์ อากาศค่อนข้างหนาวเย็น มีอุณหภูมิต่ำสุดถึง 0 องศาเซลเซียส ในบางปี
อาณาเขตและอาณาบริเวณเขตติดต่อ
- ทิศเหนือ ติดกับบ้านขุนตื่นใหม่ ต.แม่ตื่น อ.อมก๋อย จ.เชียงใหม่
- ทิศใต้ ติดกับบ้านบราโกร ต.แม่ตื่น อ.อมก๋อย จ.เชียงใหม่
- ทิศตะวันออก ติดกับบ้านปิยอทะ ต.แม่ตื่น อ.อมก๋อย จ .เชียงใหม่
- ทิศตะวันตก ติดกับบ้านขุแม่ตื่นน้อย ต.แม่ตื่น อ.อมก๋อย จ .เชียงใหม่
ข้อมูลชุมชนในด้านต่าง ๆ
ประชากร ชาวบ้านปิพอเป็นชาวเขา เผ่ากะเหรี่ยงสกอร์ มีเชื้อชาติไทย สัญชาติไทย มีจำนวนหลังคาเรือนภุ46 หลังคาเรือน จำนวนประชากรทั้งหมด 214 คน เป็นเพศชาย 105 คน และเป็นเพศหญิง 109 คน
ซึ่งในจำนวนนี้มีผู้พิการจำนวน 1 คน เพศ หญิง (ตาบอดหนึ่งข้าง) จากข้อมูลดังกล่าวข้างต้น มีผู้พิการที่ได้รับการช่วยเหลือจากรัฐจำนวน 2 ซึ่งได้รับเบี้ยยังชีพคนพิการ รายละ 500 บาทต่อ เดือน
ภาษา
ภาษาที่ชาวบ้านใช้สื่อสารด้วยกันเอง และใช้ติดต่อสื่อสารกับคนภายนอกรวมถึงหน่วยงานราชการแบ่งได้เป็น ภาษากะเหรี่ยง และภาษาไทย ดังนี้
- ภาษากะเหรี่ยง เป็นภาษาที่ชาวบ้านใช้พุดคุยติดต่อสื่อสารกันของคนเผ่าเดียวกันรวมไปถึงในพิธีกรรมต่าง ๆ
- ภาษาคำเมือง เป็นภาษาท้องถิ่นของชาวเหนือที่ชาวบ้านใช้พูดคุยกับคนในพื้นที่ภาคเหนือหรือคนที่พูดคำเมืองได้
- ภาษากลาง เป็นภาษาที่ชาวบ้านใช้พูดคุยกับบุคคลทั่วไปที่ไม่สามารถพูดภาษาเหนือได้หรือใช้ติดต่อกับหน่วยงานราชการ
อาชีพ
อาชีพหลักของชาวบ้าน คือ การทำการเกษตร เช่น การปลูกข้าว โดยใน 1 ปีชาวบ้านจะทำนา 1 ครั้ง ผลผลิตที่ได้จะเก็บไว้บริโภคเองภายในครัวเรือน การปลูกไม้ผล ผักสวนครัว อาทิ ผักกาด พริก มะเขือ ถั่ว จะทำตลอดปี ผลผลิตที่ได้จะแบ่งขายภายในชุมชน และเก็บไว้บริโภคในครัวเรือน ส่วนกาแฟ ชาวบ้านเริ่มมีการปลูกกาแฟกันมากขึ้น เพราะที่หมู่บ้านซอแอะมีสภาพภูมิอากาศที่เหมาะสมสำหรับการปลูกกาแฟ
อาชีพรอง คือ การรับจ้างในช่วงหลังฤดูการเก็บเกี่ยว นอกจากนี้ในฤดูการเพาะปลูก ชาวบ้านอาจจะรับจ้างทำนาของชาวบ้านด้วยกันเองนอกจากการลงแขกกันของชาวบ้าน ส่วนด้านการค้าขายของชำเล็ก ๆ ในหมู่บ้าน มี 2 ร้าน
ศาสนาและความเชื่อ
ชาวบ้านซอแอะมีศาสนาที่นับถือและเป็นที่ยึดเหนี่ยวจิตใจ สามารถแบ่งออกเป็น
ศาสนาพุทธ (นับถือผี) จำนวน 42 หลังคาเรือน
ศาสนาคริสต์ จำนวน 4 หลังคาเรือน
สถาบันศาสนา
คนในหมู่บ้านส่วนมากนับถือศาสนาพุทธ ศาสนาคริสต์และนับถือผี คือ เชื่อในสิ่งที่เหนือธรรมชาติ เช่น ผีป่า ผีเขา ผีบ้านผีเรือน ผีบรรพบุรุษ ซึ่งจะเห็นได้จากการสืบทอดประเพณีต่าง ๆและมีการบูชาโดยการทำเครื่องบูชาและพิธีกรรมต่าง ๆซึ่งแต่ละพิธีกรรมนั้นจะมีความหมายแตกต่างกันออกไป ส่วนในเรื่องของพิธีกรรม จะประกอบพิธีกันที่บ้าน โดยพิธีกรรมที่สำคัญที่ยังคงสืบทอดกันมาช้านาน ได้แก่ พิธีมัดมือ และพิธีนับถือผี ฯลฯ
สถาบันการปกครอง
ผู้ใหญ่บ้าน(พ่อหลวง)ของหมู่บ้านปิพอ คือ นายดิจอ วาโพ เข้ารับราชการเมื่อวันที่ 7 มกราคม 2552 มีหน้าที่ควบคุมดูแลอีก 4 หมู่บ้าน คือ บ้านปิพอ บ้านขุนตื่นใหม่ บ้านแมะแตะแหละกุย บ้านขุนตื่นน้อย หมู่ที่ 6 ตำบลแม่ตื่น อำเภออมก๋อย จังหวัดเชียงใหม่
คณะกรรมการหมู่บ้าน ปิพอ
- นายดิจอ วาโพ ประธาน
- นายสมชาย พอน่อ รองประธาน
- นายเหย่บือ เป๊ระพอ กรรมการ
- นายหล่าคือ นะบอ กรรมการ
- นายลาบือ เปะพอ กรรมการ
สุขภาพอนามัย
หมู่บ้านปิพอจะไปรักษาพยาบาลที่สถานีอนามัยบ้านใหม่ ห่างจากหมู่บ้านประมาณ 38 กิโลเมตร การเดินทางสะดวกสบาย หรือเดินทางไปรักษาพยาบาลที่โรงพยาบาลอมก๋อย
น้ำดื่มน้ำใช้ ชุมชนใช้น้ำจากถังประปาภูเขา ซึ่งสร้างอยู่บนเนินเขาทางเหนือสุดของหมู่บ้าน มีน้ำเพียงพอสำหรับอุปโภคบริโภคตลอดปี
การใช้ห้องน้ำของชาวบ้าน ชาวบ้านค่อนข้างถูกสุขลักษณะ คือ เกือบทุกหลังคาเรือนจะมีส้วมซึม และห้องน้ำใช้ ส่วนที่ยังไม่ได้ดำเนินการจัดสร้างห้องน้ำมีประมาณ 10 หลังคาเรือน
การศึกษา
ระดับการศึกษาของหัวหน้าครอบครัวจะไม่จบการศึกษาในระดับประถมศึกษาเป็นส่วนใหญ่ สมาชิกบางส่วนจบการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนต้นและมัธยมศึกษาตอนปลาย ส่วนสมาชิกในครอบครัวที่เป็นแม่บ้านซึ่งมีอายุ 40 ปี ขึ้นไปจะไม่ค่อยได้รับการศึกษา ส่วนที่อายุต่ำกว่า 40 ปีโดยส่วนมากประมาณ ร้อยละ 70-80 กำลังศึกษาในระดับประถมศึกษาและเด็กที่อยู่ในช่วงวัยเรียนจะได้รับการศึกษาจาก ศูนย์การเรียนรู้ชุมชนชาวไทยภูเขา “แม่ฟ้าหลวง” บ้านปิพอ โรงเรียนบ้านขุนตื่นน้อย โรงเรียนชุมชนบ้านแม่ตื่น ซึ่งเป็นโรงเรียนในระดับประถมศึกษาและมัธยมศึกษา และบางส่วนเข้าศึกษาต่อที่ตัวอำเภออมก๋อย